اطلاعات تخصصی درباره پیچ و مهره

پیچ چیست ؟

پیچهای سازه ای در سایزهای استاندارد و طولهای مختلف موجود هستند. پیچها میتوانند به دو طریق عمل کنند, بیشتر در کشش و برش.

قسمتهای مختلف یک پیچ شامل یک سر شش ضلعی و یک میله با مقطع دایره ای است که ممکن است بصورت کامل یا فقط قسمتی از آن رزوه باشد.

آنها در قطرهای میله از بسیار کوچک (۶ میلی متر) تا ۳۶ میلی متر موجود هستند. قطرهای بزرگتر بنا بر سفارش تهیه میشوند.

دو نمره از پیچها بیشتر استفاده میشوند: نمرات ۴٫۶ و ۸٫۸٫ عدد اول در نمره پیچ مربوط میشود به مقاومت نهایی ماده در

حالیکه عدد دوم نسبت تنش تسلیم به مقاومت نهایی است. بنابراین پیچ ۴٫۶ مقاومت نهایی ۴۰۰ نیوتن بر میلیمتر مربع و

تنش تسلیم ۶۰% از مقاومت نهایی خود را دارد. و پیچ ۸٫۸ مقاومت نهایی ۸۰۰ نیوتن بر میلیمتر مربع و نسبت ۸۰%.

پیچهای نصب شده مشابه پیچهای رایج ۴٫۶ و ۸٫۸ هستند. اما در میله خود خم شده اند و در داخل سوراخهای مته شده قرار میگیرند.

بدین طریق یک پیچ محکم نصب شده بدست می آید و لغزش ناچیز میشود. و همچنین تنشهای بالاتری میتوان استفاده کرد. اما به دلیل قیمت بالای خود پیچها و نصب آنها این نوع کمتر استفاده میشود.

پرچها در عمل دیگر در اتصالات ساختمانی استفاده نمیشوند.

در گذشته استفاده از آنها بسیار رایج بود اما امروزه تقریبا هیچ وقت استفاده نمیشوند.

قبل از نصب پرچها شبیه پیچهای بدون رزوه هستند.

آنها بصورت داغ در سوراخهای از قبل ایجاد شده نصب میشوند و سپس قسمتی از میله که از سوراخ بیرون است کوبیده میشود تا یک “سر” دوم برای پرچ ایجاد شود.

 

تعریف پیچ :

در واقع استوانه ای است که شیارهای مارپیچ آن را احاطه کرده است.

طراحی شیار پیچ ها برای بریدن مواد نرم تر و سخت تر متفاوت است،

شیارها اغلب به صورت مثلث، مربع، ذوزنقه و نیم دایره روی سطح جانبی بدنه ایجاد می شود.

برای شناخت پیچ ها وتعریف پیچ ها به 4 مشخصه نیازمندیم :

 الف ) قطر پیچ   ب) طول پیچ  ج ) نوع کله پیچ   د ) نوع دنده وگام پیچ فاصله قله دو نخ رزوه کنار هم

رده‌ی مقاومتی پیچ:

رده‌ی مقاومتی در پیچ‌ها بر اساس استاندارد   DINبا سه عدد ۸٫۸، ۱۰٫۹ و ۱۲٫۹تعریف شده است .

شایع ترین کاربرد پیچ برای نگه داری اشیا و قطعات به یکدیگر می باشند.

بخش استوانه ای از قسمت انتها تا نوک پیچ را پای پیچ گویند که ممکن است کل یا بخشی از آن رزوه شده باشد. به فاصله میان هر شیار با شیار دیگر گام پیچ گفته می شود.

 

پیچ های قدرت که گاهی محرک های خطی یا پیچ های انتقال نیز نامیده می شوند، برای تبدیل حرکت دورانی مهره یا پیچ به حرکت خطی نسبتا

آهسته در امتداد محور پیچ به کار می روند. هدف بسیاری از آن ها اخذ مزیت مکانیکی بیشتر است، مانند جک ها و پرس ها و هدف برخی حصول به جا به جایی دقیق حرکت محوری است.

 

جنس پیچ ها

جنس پیچ ها میتواند از فلز، چوب، پلاستیک باشد. پر مصرف ترین مواد در تولید این نوع اتصالات فولاد میباشد و نوع آن فولادهای کم کربن و کربن متوسط میباشد.

ولی استفاده کردن از فولادهای با کربن بالا، فولاد زنگ نزن(استنلس استیل )(صنایع دریایی -صنایع غذایی -مکانهای مرطوب )، آلومینیوم (ظروف تفلون)، مس، برنج نیز معمول میباشد.

یکی از مهمترین نکاتی که در تولید این گونه اتصالات مانند پیچ ومهره و پرچ باید توجه داشت نوع و جنس مواد اولیه میباشد.

جنس و نوع مواد اولیه نه تنها در کیفیت این نوع اتصالات تاثیر دارد در قیمت تمام شده آنها نیز تاثیر زیادی دارد.

نوع مفتول فولادی که در تولید پیچ و پرچ و مهره ها استفاده میشود باید قابلیت و فرم پذیری سرد را داشته باشد

( Cold heading quality (CHQ. این نوع فولادها معمولا از فولاد ساختمانی و معمولی گرانتر هستند و دلیل آن این میباشد

که در فولاد های با قابلیت CHQ سعی میشود تا حبابهاب ریز هوا به حداقل برسد و سطح و مقطع مفتول به صورت

یکنواخت تر و همگن تر باشد تا در هنگام تولید سطح قطعات تولیدی ترک نخورد وترک نداشته باشد.

 

انواع پیچ ها از نظر کار برد :

پیچ ها در صنعت به دوصورت مورد استفاده قرار میگیرند.

الف: پیچ های محکم کننده : این پیچ ها به منظور وصلکردن دو چند قطعه مختلف به یکدیگر به کار می روند که معمو لا فرم دندانه ی آنمثلثی (v) می باشد.

ب: پیچ انتقال حرکت : این پیچ ها شامل انو اع پیچهاوحلزون هایی است که جهت انتقال حرکت یا تبدیل حرکت دورانی به

حرکت مستقیم الخط ویاتغیر سرعت به کار می رود. فرم مقطع پیچ های انتقال حرکت اغلب ذوزنقه ای یا مربعهای می باشد.

وازموارد استفاده ی آ نها هدایت سوپرت ماشین و میز صفحه تراش و فرز میباشد.

 

سیستم های  پیچ  :

پیچ ها را در دو سیستم استاندارد کرده اند  :

1-   سیستم DIN= فرم صنعتی المان

2-   سیستم ISO= سازمان استاندارد بین المللی

روش واستاندارد DIN تا سال 1960 متداول بود وهماکنون سیستم ISOجایگزین ان شده است .

درسیستم DIN به دلیل اینکه سر دندانه هاتیز می باشد و باعث خراب شدن سریع پیچ ها میشود یکی از عیب های این سیستم می باشد.

 

جهت گردش دندانه های پیچ :

 اگر جهت حرکت دندانه پیچ ها به طرف راست باشدپیچ راست گرد گفته می شود. برای شناخت ان کافی است به ان عمود نگاه کنیم  درصنعت موارد استفاده

  پیچ های راست گرد بیشتر از چپ گرد است . پیچ های چپ گرد برایاتصال لوله هایی که برای گاز های قابل اشتعال مورد استفاده قرار می گیرد .

اتصالات بیچ شده به صورت اینکه چگونه بار اعمالی را انتقال می دهند دسته بندی می شوند .

اگر بار به صورت موازی با محور پیچ ها وارد شود . اتصال با نام اتصال کششی شناخته می شود .

هنگامی که بار وارده بر اتصال به صورت عمود بر محور پیچ ها باشد اتصال به نام اتصال برشی نامیده می شود.

دراتصال برشی پیچ ها می توانند به صورت بین برشی بارها ی اعمالی را انتقال دهند یااینکه پیچ های سفت شده تا یک اتصال اصطکاکی را به وجود آورند.

حالت مرکب نیز می تواند وجود داشته باشد . که درآن بار به صورت حالت مرکبی از دو حالت انتقال پیدا کند.

از لغزش در اتصالات اصطکاکی توسط نیروی فشاری بین اجزا جلوگیری می شود که این نیروی فشاری با کشش پیچ حاصل می شود .

این نیروی اصطکاکی که باعث نگهداری اتصال می شود به چند عامل مهم بستگی دارد که در این میان نیروی پیچ بارپیچ و مقاومت لغزشی سطوح اعضای اتصال دو عامل مهمتر می باشند .

اتصال برشی به طور معمول در سازه های هوافضایی ،‌ساختمانی ، خطوط راه آهن و پل ها یافت می شوند.

 

شرح انواع مختلف پیچ ها:

در بیشتر واحدهای صنعتی از پیچ ها برای سوار کردن و اتصال قطعات روی یکدیگر و نیز تنظیم دستگاههای صنعتی و یا جهت انتقال حرکت استفاده می شود.

در کمتر دستگاهی است که از پیچها استفاده نمیشود به همین دلیل است که اهمیت آنها در صنعت بسیار زیاد می باشد. مواردی که از پیچها استفاده می شود عبارتند از:

ماشینهای ابزار، انواع گیره ها، وسائط نقلیه، ابزرار و ادوات جنگی ، کشتی ها، هواپیماها، ساختمانهای فلزی، میز و صندلی، ماشینهای چاپ و ریسندگی و بافندگی ، صنایع نفت و گاز و پتروشیمی ، لوازم خانگی و …

 

نوع جنس پیچ و مهره ها:

در بیشتر مواقع نوع جنس پیچ و مهره بر حسب اعداد و حروف معتبر بین المللی بر روی گل پیچ حک می شود و برای پی بردن

به نوع آلیاژ پیچ و مهره کافیست معنی اعداد و حروف درج شده بر روی آن را بدانید .

 

مهره چیست؟ راهنمای کامل انواع مهره، کاربردها و نکات انتخاب

مهره یکی از مهم‌ترین اتصالات مکانیکی در صنایع مختلف است که به همراه پیچ برای ایجاد یک اتصال محکم، قابل باز و بسته شدن و ایمن استفاده می‌شود. از صنایع ساختمانی و خودروسازی گرفته تا تجهیزات صنعتی، ماشین‌آلات، لوازم خانگی و حتی پروژه‌های کوچک خانگی، مهره نقش بسیار مهمی در استحکام و دوام اتصالات ایفا می‌کند.

در این مقاله با انواع مهره، کاربردها، جنس، استانداردها، روش انتخاب و نکات مهم خرید مهره آشنا خواهید شد.

---

مهره چیست؟

مهره (Nut) قطعه‌ای فلزی یا گاهی پلاستیکی است که دارای رزوه داخلی بوده و روی پیچ بسته می‌شود. زمانی که پیچ و مهره به یکدیگر متصل می‌شوند، نیروی گیره‌ای (Clamping Force) ایجاد شده باعث ثابت نگه داشتن قطعات می‌شود.

برخلاف اتصال دائمی مانند جوشکاری یا پرچ، اتصال پیچ و مهره به راحتی قابل باز شدن و نصب مجدد است؛ به همین دلیل در بسیاری از صنایع انتخاب اول مهندسان محسوب می‌شود.

---

کاربرد مهره

امروزه تقریباً در تمامی صنایع از انواع مهره استفاده می‌شود، از جمله:

• صنایع ساختمان
• سازه‌های فلزی
• ماشین‌آلات صنعتی
• خودروسازی
• صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
• تجهیزات پزشکی
• لوازم خانگی
• تابلوهای برق
• صنایع ریلی
• تجهیزات کشاورزی
• صنایع دریایی
• تجهیزات مخابراتی

---

اجزای تشکیل‌دهنده اتصال پیچ و مهره

 

یک اتصال استاندارد معمولاً از قطعات زیر تشکیل می‌شود:

• پیچ
• مهره
• واشر تخت
• واشر فنری (در صورت نیاز)

هر یک از این قطعات وظیفه مشخصی در افزایش استحکام اتصال دارند.

---

انواع مهره

 

1. مهره شش گوش

رایج‌ترین نوع مهره که تقریباً در تمام صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ویژگی‌ها:

• نصب آسان
• مقاومت بالا
• قیمت مناسب
• موجود در سایزهای متنوع

کاربرد:

• ساختمان
• ماشین‌آلات
• خودرو
• تجهیزات صنعتی

---

2. مهره واشردار

در قسمت زیرین این مهره یک واشر یکپارچه وجود دارد که باعث توزیع بهتر فشار می‌شود.

مزایا:

• جلوگیری از آسیب به سطح
• افزایش سطح تماس
• کاهش احتمال شل شدن

---

3. مهره قفلی (Nyloc)

داخل این مهره یک حلقه نایلونی قرار گرفته است.

مزایا:

• جلوگیری از باز شدن در اثر لرزش
• مناسب تجهیزات متحرک

کاربرد:

• خودرو
• موتور
• ماشین‌آلات صنعتی

---

4. مهره بلند (کوپلینگ)

برای اتصال دو پیچ یا دو میل رزوه استفاده می‌شود.

کاربرد:

• صنایع برق
• سازه‌ها
• اتصالات خاص

---

5. مهره خروسکی

دارای دو بال بوده و بدون ابزار بسته می‌شود.

کاربرد:

• تجهیزات آزمایشگاهی
• ماشین‌آلات سبک
• تجهیزات قابل تنظیم

---

6. مهره تاجدار

دارای شیارهای مخصوص بوده و معمولاً همراه با پین استفاده می‌شود.

کاربرد:

• صنایع نظامی
• خودرو
• تجهیزات سنگین

---

7. مهره چهارگوش

دارای چهار ضلع بوده و در برخی اتصالات خاص کاربرد دارد.

مزایا:

• سطح تماس بیشتر
• مقاومت مناسب

---

8. مهره چاکدار

برای جلوگیری از باز شدن ناخواسته استفاده می‌شود.

---

جنس مهره

انتخاب جنس مهره اهمیت بسیار زیادی دارد.

مهره فولادی

رایج‌ترین نوع بازار

مزایا:

• مقاومت بالا
• قیمت مناسب
• قابلیت آبکاری

---

مهره استیل

مناسب محیط‌های مرطوب

مزایا:

• ضدزنگ
• مقاوم در برابر خوردگی
• طول عمر بالا

---

مهره برنجی

ویژگی‌ها:

• رسانایی مناسب
• ضدزنگ
• مناسب تجهیزات الکتریکی

---

مهره آلومینیومی

ویژگی‌ها:

• وزن کم
• مقاومت مناسب
• استفاده در صنایع هوایی

---

مهره پلاستیکی

کاربرد:

• تجهیزات سبک
• صنایع الکترونیک
• محیط‌های خورنده

---

استانداردهای مهره

 

تولید مهره بر اساس استانداردهای جهانی انجام می‌شود.

مهم‌ترین استانداردها عبارتند از:

• DIN
• ISO
• ASTM
• ANSI
• JIS

برخی از استانداردهای پرکاربرد:

• DIN 934
• DIN 985
• DIN 6923
• DIN 439
• DIN 1587

استفاده از مهره استاندارد باعث افزایش ایمنی و کیفیت اتصال می‌شود.

---

کلاس مقاومتی مهره

 

مهره‌ها دارای کلاس مقاومتی هستند که باید متناسب با پیچ انتخاب شوند.

برخی کلاس‌های رایج:

• کلاس 5
• کلاس 6
• کلاس 8
• کلاس 10
• کلاس 12

هرچه کلاس مقاومتی بالاتر باشد، تحمل بار و استحکام مهره نیز بیشتر خواهد بود.

---

پوشش و آبکاری مهره

 

برای افزایش مقاومت در برابر زنگ‌زدگی، مهره‌ها با پوشش‌های مختلف تولید می‌شوند.

انواع پوشش:

• گالوانیزه سفید
• گالوانیزه زرد
• داکرومات
• فسفاته
• اکسید سیاه
• روی نیکل

---

سایز مهره

 

مهره‌ها در سایزهای مختلف تولید می‌شوند.

سایزهای متداول:

• M2
• M3
• M4
• M5
• M6
• M8
• M10
• M12
• M14
• M16
• M20
• M24
• M30

انتخاب سایز باید کاملاً مطابق با قطر و گام رزوه پیچ باشد.

---

چگونه مهره مناسب انتخاب کنیم؟

برای انتخاب مهره مناسب به موارد زیر توجه کنید:

• نوع کاربرد
• میزان بار وارد شده
• کلاس مقاومتی
• نوع رزوه
• شرایط محیطی
• میزان رطوبت
• احتمال لرزش
• دمای محیط
• جنس قطعات متصل شونده

---

مزایای استفاده از مهره استاندارد

 

استفاده از مهره باکیفیت مزایای زیادی دارد:

• افزایش ایمنی اتصال
• نصب آسان
• تحمل بار بالا
• مقاومت در برابر لرزش
• طول عمر زیاد
• قابلیت باز و بسته شدن چندباره
• کاهش هزینه تعمیرات
• عملکرد مطمئن در شرایط مختلف

---

نکات مهم هنگام خرید مهره

 

قبل از خرید مهره بهتر است موارد زیر را بررسی کنید:

• استاندارد تولید
• برند سازنده
• کیفیت رزوه
• نوع آبکاری
• کلاس مقاومتی
• سایز دقیق
• سازگاری با پیچ
• عدم وجود ترک یا پلیسه
• کیفیت پوشش ضدزنگ

---

نگهداری صحیح مهره

 

برای افزایش طول عمر مهره توصیه می‌شود:

• در محیط خشک نگهداری شود.
• از تماس با مواد شیمیایی خورنده جلوگیری شود.
• در صورت نیاز از روان‌کننده مناسب استفاده گردد.
• هنگام نصب، گشتاور استاندارد رعایت شود.
• از مهره آسیب‌دیده یا رزوه‌خورده استفاده نشود.

---

سوالات متداول

 

تفاوت مهره معمولی و مهره قفلی چیست؟

مهره معمولی برای اتصالات عمومی استفاده می‌شود، اما مهره قفلی دارای مکانیزمی مانند حلقه نایلونی است که از شل شدن اتصال در اثر لرزش جلوگیری می‌کند.

آیا می‌توان از هر مهره‌ای برای هر پیچ استفاده کرد؟

خیر. قطر، گام رزوه، کلاس مقاومتی و استاندارد مهره باید با پیچ کاملاً مطابقت داشته باشد تا اتصال ایمن و مطمئن ایجاد شود.

بهترین جنس مهره کدام است؟

پاسخ به شرایط استفاده بستگی دارد. برای محیط‌های مرطوب، مهره استیل گزینه مناسبی است؛ برای کاربردهای عمومی، مهره فولادی آبکاری‌شده انتخابی اقتصادی و مقاوم محسوب می‌شود.

آیا مهره‌های گالوانیزه زنگ می‌زنند؟

پوشش گالوانیزه مقاومت خوبی در برابر خوردگی ایجاد می‌کند، اما در صورت آسیب دیدن پوشش یا قرار گرفتن طولانی‌مدت در محیط‌های بسیار خورنده، احتمال زنگ‌زدگی وجود دارد.

 

 

پیچ و مهره

اطلاعات تخصصی درباره پیچ و مهره